چشم عقلش كور است از ادراك فوائد و محاسن و انوار علم ؛ لهذا مىفرمايد : اين مرتبه ، اقصى « 9 » مراتب جهل است . بعد مىفرمايد : نيست اثبات چيزى حقيقة نفى آن ، مگر جهل و دنيا و حرص ؛ و تمام اين سه ، مثل يكى است ، و يكى از آنها مثل تمام ؛ زيرا كه اثبات جهل ، به علم به جهل است ، و علم به جهل ، مستلزم رفع جهل به جهل است ؛ پس اثبات جهل ، مستلزم جهل به جهل است ، كه يك نوع از جهل ، بلكه جهل مركّب است ، و اشدّ است از جهل بسيط . پس اثبات جهل ، حقيقة نفى جهل است ، و همچنينند دنيا و حرص ، كه مادام كه علم به شناعت و قباحت و ذمّ دنيا و حرص حاصل نشود ، معرفت دنيا و حرص را حاصل نكرده باشد ؛ و معرفت آنها ، مستلزم ترك آنهاست ؛ زيرا كه شناسايى ضرر موذيات ، مستلزم احتراز از آنهاست . پس علم به دنيا و حرص ، و ضرر و خساست آنها ، حقيقة نفى دنيا و حرص است ؛ يعنى معرفت حقيقت ، و ضرر دنائت اين دو كه حاصل آمده ، حالت دنيا خواستن و حرص ، مرتفع مىشود ؛ زيرا كه علم ، نور است ، و هواى دنيا و حرص ، ظلمت است ، و نور رافع ظلمت است ؛ و هريك از جهل و ميل به دنيا و حرص ، مستلزم يكديگرند ؛ پس هريك از اين سه ، در خساست و دنائت و ضرر چون يكديگرند ؛ لهذا حكم يكى از آنها چون حكم كلّ است ، و حكم هر سه چون حكم يكى است . و ميل به دنيا و حرص ، بعضى از هفتاد و پنج جنود جهل است در مقابل جنود عقل كه ذكر تمام آنها موجب تطويل است ، و بعضى از جنود جهل ، در « باب معرفت عقل و هوا » ذكر كرده آمد . « اللّهمّ اعصمنا من الجهل و اتباعه ، و اكرمنا بنور العقل و اتّباعه » « 10 » .

--> ( 9 ) - دورترين ( 10 ) - خدايا ! ما را از جهل و پيروانش محفوظ دار ، و به نور عقل و پيروى آن گرامى فرماى .